Wczytywanie prognozy…

Halny to fen: ciepły, suchy i porywisty wiatr wiejący z południa przez Tatry. Gdy nad Słowacją ciśnienie jest wyższe niż nad Polską, powietrze przelewa się przez grań i spada w doliny. Schodząc, ogrzewa się o ok. 1°C na każde 100 m i wysycha. W Zakopanem robi się nagle cieplej i sucho, a w porywach wiatr potrafi łamać drzewa.

To szansa, że w danej godzinie pomiary ze stacji Kasprowy Wierch i Zakopane pokażą halny według naszego detektora. Na kartach dni podajemy największą z szans godzinowych danego dnia, a nie szansę, że halny wystąpi kiedykolwiek w ciągu dnia. Halny zwykle trwa wiele godzin, więc już kilka godzin z szansą 30% to poważny sygnał.

Próg dobraliśmy tak, żeby alerty dzienne były jak najbardziej trafne. Algorytm v1 ma próg 22,5–27,5%, zależnie od tego, na ile dni naprzód jest prognoza; algorytm v2 ma 30% dla każdego dnia. Wyższy próg dawałby mniej fałszywych alarmów, ale przegapiałby więcej halnych. „Blisko progu” oznacza co najmniej połowę progu; to pomoc w czytaniu, nie osobno sprawdzony poziom ryzyka.

Wyniki testów wstecznych algorytmu v1 na prognozach archiwalnych z lutego 2024 – września 2026, w odniesieniu do dni z halnym według detektora:

To nie jest ocena na żywo ani wynik algorytmu v2. Testy wsteczne bywają zbyt optymistyczne, dlatego zapisujemy każdą prognozę i po zimie 2026/27 sprawdzimy ją na danych, których model nigdy nie widział. Dla porównania prosta reguła „wiatr z południa i wyższe ciśnienie na Słowacji” daje 40–50% fałszywych alarmów.

v1 to algorytm sprawdzony w testach wstecznych na 0–3 dni i zamrożony 16.10.2026. Patrzy na ciśnienie, wiatr i warunki przy ziemi. v2 dodatkowo widzi wiatr na wysokości: na ok. 1500 m po słowackiej stronie i na ok. 3000 m nad granią, a także stabilność i wilgotność powietrza na wysokości. W testach dla prognozy na bieżący dzień v2 dawał o 9% dokładniejsze prawdopodobieństwa godzinowe, ale nie więcej trafionych dni z alertem. Dla 1–3 dni naprzód v2 nie był jeszcze sprawdzony. Oba liczymy równolegle i po zimie porównamy je na tych samych dniach.

Każdy model inaczej liczy atmosferę i ma inną rozdzielczość, więc siła i moment przepływu przez Tatry wychodzą w nich różnie. Średnia z trzech jest zwykle trafniejsza niż którykolwiek z osobna. Duży rozrzut między modelami oznacza większą niepewność.

Nie ma oficjalnej, godzinowej listy halnych. Zbudowaliśmy więc detektor na pomiarach IMGW z lat 1996–2026: szuka godzin, w których przy południowym wietrze na Kasprowym powietrze w Zakopanem jest nietypowo ciepłe względem grani. Sprawdziliśmy go na 76 udokumentowanych dniach z halnym: wyłapał 71. To nadal przybliżenie, a nie ocena eksperta.