Czy będzie halny?
Prognoza na dziś i trzy kolejne dni, liczona codziennie z trzech światowych modeli pogody.
Wykres na 4 dni
Szansa na halny w każdej godzinie. Gdy linia wejdzie w zacieniony pas nad progiem, dzień dostaje alert. Najedź lub dotknij wykresu, aby zobaczyć szczegóły.
Godzina po godzinie
Szansa i najważniejsze warunki dla wybranego dnia. Strzałki pokazują, dokąd wieje wiatr na grani (pomarańczowe: z południa). Najedź lub dotknij wykresu, aby zobaczyć wartości i pokazać tę godzinę na mapie.
Co widzi model
Halny wieje, gdy po słowackiej stronie Tatr ciśnienie jest wyraźnie wyższe niż po polskiej, a powietrze przelewa się przez grań z południa i spływa do Zakopanego, ogrzewając się i wysychając.
To wskazówki dla czytelnika. Model nie stosuje sztywnych progów, tylko waży wszystkie sygnały naraz, łącznie z porą roku i dnia.
Jak to działa
Prognozy pogody
Co godzinę sprawdzamy najnowsze prognozy trzech modeli: europejskiego ECMWF, niemieckiego ICON i amerykańskiego GFS.
Cztery punkty
Ciśnienie na południe (Poprad) i północ (Nowy Targ) od Tatr, wiatr i temperatura na grani przy Kasprowym oraz warunki w Zakopanem.
Model nauczony na historii
Dla każdej godziny model liczy szansę, że stacje na Kasprowym i w Zakopanem pokażą halny. Uczył się na 2,5 roku prognoz i pomiarów (2024–2026).
Średnia i próg
Uśredniamy trzy modele. Jeśli w którejś godzinie dnia średnia przekroczy próg (ok. 25%), dzień dostaje alert.
Jak czytać prognozę
Co to jest halny?
Halny to fen: ciepły, suchy i porywisty wiatr wiejący z południa przez Tatry. Gdy nad Słowacją ciśnienie jest wyższe niż nad Polską, powietrze przelewa się przez grań i spada w doliny. Schodząc, ogrzewa się o ok. 1°C na każde 100 m i wysycha. W Zakopanem robi się nagle cieplej i sucho, a w porywach wiatr potrafi łamać drzewa.
Co znaczy „szansa 30%”?
To szansa, że w danej godzinie pomiary ze stacji Kasprowy Wierch i Zakopane pokażą halny według naszego detektora: ciepłe, dobrze wymieszane powietrze w dolinie przy południowym wietrze na grani. Halny zwykle trwa wiele godzin, więc już kilka godzin z szansą 30% to poważny sygnał.
Dlaczego alert włącza się już przy ok. 25%?
Próg dobraliśmy tak, żeby alerty były jak najbardziej trafne w skali całego dnia. W testach na latach 2024–2026 przy takim progu prognoza wyłapywała ok. 8 na 10 dni z halnym, a mniej więcej 1 na 5 alertów okazywał się fałszywy. Wyższy próg dawałby mniej fałszywych alarmów, ale przegapiałby więcej halnych.
Jak trafna jest ta prognoza?
Wyniki testów wstecznych, 2024–2026:
| Dzień | Wyłapane dni z halnym | Fałszywe alarmy |
|---|---|---|
| dziś | 84% | 19% |
| jutro | 85% | 21% |
| pojutrze | 88% | 20% |
| za 3 dni | 78% | 25% |
Dla porównania prosta reguła „wiatr z południa i wyższe ciśnienie na Słowacji” daje 40–50% fałszywych alarmów. Testy wsteczne bywają zbyt optymistyczne, dlatego zapisujemy każdą prognozę i po zimie 2026/27 sprawdzimy ją na danych, których model nigdy nie widział.
Czym różnią się modele v1 i v2?
v1 to model sprawdzony w testach wstecznych na 0–3 dni i zamrożony 16.10.2026. Patrzy na ciśnienie, wiatr i warunki przy ziemi. v2 dodatkowo widzi wiatr na wysokości: na ok. 1500 m po słowackiej stronie (czy powietrze napływa na Tatry) i na ok. 3000 m nad granią, a także stabilność i wilgotność powietrza na wysokości. W testach dla prognozy na bieżący dzień v2 dawał o 9% dokładniejsze prawdopodobieństwa godzinowe, ale nie więcej trafionych dni z alertem. Dla 1–3 dni naprzód v2 nie był jeszcze sprawdzony, bo nie ma archiwum takich danych. Dlatego oba modele liczymy równolegle i po zimie porównamy je na tych samych dniach.
Dlaczego modele pogody się różnią?
Każdy model inaczej liczy atmosferę i ma inną rozdzielczość, więc siła i moment przepływu przez Tatry wychodzą w nich różnie. Średnia z trzech jest zwykle trafniejsza niż którykolwiek z osobna. Duży rozrzut między modelami oznacza większą niepewność.
Skąd wiadomo, kiedy naprawdę był halny?
Nie ma oficjalnej, godzinowej listy halnych. Zbudowaliśmy więc detektor na pomiarach IMGW z lat 1996–2026: szuka godzin, w których przy południowym wietrze na Kasprowym powietrze w Zakopanem jest nietypowo ciepłe względem grani. Sprawdziliśmy go na 76 udokumentowanych dniach z halnym: wyłapał 71. To nadal przybliżenie, a nie ocena eksperta.
Dziennik prognoz
Każdą prognozę zapisujemy bez późniejszych poprawek. Po zimie porównamy je z pomiarami ze stacji i pokażemy tu wyniki.
Ograniczenia
Prognozujemy to, co pokazałyby stacje na Kasprowym i w Zakopanem, a nie halny w całych Tatrach. Model widzi wiatr w uśrednionym punkcie siatki, a nie dokładnie na szczycie. Prognoza na 3 dni naprzód jest mniej pewna niż na dziś.